W kratce wywiewnej najlepiej ustawić lamelki do góry, ponieważ takie położenie zwykle stawia mniejszy opór powietrzu. Montaż lameli skierowanych do dołu jest możliwy, ale stanowi kompromis estetyczny – zasłania wnętrze kanału i osad, lecz może pogarszać przepływ. W kuchni i łazience ważniejsza od wyglądu pozostaje drożność kratki.
Dlaczego kierunek lameli ma znaczenie?
W wentylacji grawitacyjnej powietrze przemieszcza się dzięki różnicy temperatur i gęstości. Ciepłe, wilgotne powietrze jest lżejsze, dlatego unosi się ku górze i powinno możliwie swobodnie trafić do kanału wywiewnego. Lamelki skierowane do góry lepiej współpracują z takim kierunkiem przepływu.
Przy ustawieniu do dołu tworzą rodzaj daszka. Nie oznacza to całkowitego zablokowania kratki, ale zwiększa opór na drodze powietrza. W efekcie ciąg może być słabszy, szczególnie gdy kanał jest długi, zabrudzony albo narażony na niekorzystne warunki atmosferyczne. Sprawność zależy także od przekroju przewodu i powierzchni czynnej kratki, czyli rzeczywistego pola otworów, przez które przepływa powietrze.
| Ustawienie lameli | Wpływ na przepływ | Estetyka | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| Do góry | Mniejszy opór i lepsze wsparcie dla wywiewu | Wnętrze kanału może być bardziej widoczne | Kratki wywiewne, szczególnie w kuchni i łazience |
| Do dołu | Możliwy większy opór dla unoszącego się powietrza | Lepsze zasłonięcie osadu i wnętrza przewodu | Suche pomieszczenia, gdy estetyka jest ważniejsza od maksymalnej wydajności |
| Zgodnie z projektem nawiewu | Kierunek zależy od sposobu rozprowadzania świeżego powietrza | Zależy od konstrukcji kratki | Kratki nawiewne w wentylacji mechanicznej |
Trzeba rozróżnić kratkę wywiewną od nawiewnej. Najczęściej spotykana w kuchni lub łazience kratka wywiewna usuwa powietrze z pomieszczenia. Kratka nawiewna dostarcza świeże powietrze, a jej lamele ustawia się zgodnie z projektem instalacji i wymaganym kierunkiem nawiewu. W wielu przypadkach kierowanie nawiewu ku górze pomaga ograniczyć odczuwanie chłodnego podmuchu, ale nie należy przenosić tej zasady automatycznie na każdy model.
Kiedy można ustawić lamelki do dołu?
W suchym pomieszczeniu ustawienie lameli do dołu może być dopuszczalnym kompromisem, jeśli kratka nadal zapewnia swobodny przepływ. Takie rozwiązanie wybierają osoby, którym zależy na zasłonięciu zabrudzeń widocznych wewnątrz kanału. Nie jest to jednak poprawa działania wentylacji, lecz wybór wizualny.
W łazience, kuchni i pralni lepiej skierować lamelki do góry. Są to pomieszczenia, w których powstaje dużo pary wodnej, zapachów i ciepłego powietrza. Każde dodatkowe ograniczenie przepływu może utrudniać usuwanie wilgoci. Nie należy też całkowicie zamykać regulowanych lameli ani zasłaniać kratki meblem, dekoracją lub siatką o bardzo małej powierzchni otwarcia.
Jeżeli mimo czystej kratki powietrze praktycznie nie przepływa, problem może znajdować się w kanale, a nie w samym ustawieniu lameli. W takiej sytuacji potrzebna jest kontrola drożności przewodu. Przy cofaniu zimnego powietrza rozwiązaniem bywa zawór zwrotny, ale jego zastosowanie powinno uwzględniać rodzaj całej instalacji.
Jak utrzymać kratkę w dobrym stanie?
Zakurzona kratka zwiększa opór przepływu niezależnie od kierunku ustawienia lameli. Czyszczenie warto wykonywać regularnie, a w kuchni i łazience częściej niż w pomieszczeniach suchych. Podstawową procedurę można przeprowadzić w kilku krokach:
- Wyłącz urządzenia, które mogą wymuszać przepływ powietrza, jeśli kratka jest częścią wentylacji mechanicznej.
- Odkurz kurz i pajęczyny z powierzchni lameli oraz ramki.
- Zdejmij kratkę zgodnie z jej sposobem mocowania i umyj ją wilgotną ściereczką lub łagodnym detergentem.
- Osusz wszystkie elementy i zamontuj je ponownie bez zmieniania drożności kanału.
Nie wyginaj lameli na siłę, ponieważ mogą stracić właściwy kąt albo pęknąć. Nie zasłaniaj też kratki, nawet gdy widoczny osad obniża walory estetyczne. W przypadku typowej kratki wywiewnej odpowiedź na pytanie „kratka wentylacyjna do góry czy do dołu?” brzmi: do góry, gdy priorytetem jest swobodny wywiew i usuwanie wilgoci.
